สรุปครบ! มาตรฐานรองเท้านิรภัย มอก. 523–2564 เพื่อความปลอดภัยในการทำงาน

รองเท้านิรภัยเป็นอุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคล (PPE) ที่สำคัญสำหรับการทำงานในอุตสาหกรรมต่างๆ การเลือกรองเท้าเซฟตี้ที่มีคุณภาพและมาตรฐานจึงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ในบทความนี้จะอธิบายมาตรฐาน มอก. 523-2564 (TIS 523-2564: Leather Safety Footwear) อย่างครบถ้วน เพื่อช่วยให้คุณเลือกรองเท้า safety ที่เหมาะสมกับงานของคุณ

ทำไมต้องเลือกรองเท้านิรภัยตามมาตรฐาน มอก. 523-2564?

มาตรฐาน มอก. 523-2564 เป็นมาตรฐานการผลิตรองเท้าหนังนิรภัยของประเทศไทย ที่ปรับปรุงใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ISO 20345:2011 การเลือกรองเท้าเซฟตี้ที่ผ่านมาตรฐานนี้จะช่วยประกันความปลอดภัยและคุณภาพที่เชื่อถือได้

รายละเอียดมาตรฐานรองเท้านิรภัย มอก. 523–2564 ที่ควรรู้

มาตรฐาน มอก. 523–2564 กำหนดหลักเกณฑ์สำคัญที่รองเท้านิรภัยทุกคู่ต้องผ่าน ตั้งแต่ขอบข่ายการใช้งาน วัสดุที่ใช้ ไปจนถึงวิธีการทดสอบ เพื่อให้มั่นใจว่าผู้สวมใส่ได้รับการปกป้องอย่างแท้จริง รายละเอียดหลัก ๆ มีดังนี้

1. ขอบข่าย

ครอบคลุมเฉพาะ รองเท้าหนังนิรภัย ที่ทำจากหนังแท้หรือวัสดุเทียมหนัง
ต้องมี บัวหัว (toecap) ป้องกันการกระแทก และอาจมี แผ่นกันทะลุ เพิ่มเติมได้

2. คำจำกัดความ

รองเท้าหนังนิรภัย: ป้องกันการบาดเจ็บจากการทำงาน
หนังแท้: หนังสัตว์ที่ผ่านกระบวนการฟอก ไม่เน่าเปื่อย
วัสดุเทียมหนัง: หนังสังเคราะห์ เช่น พลาสติกเคลือบผ้า
บัวหัว (toecap): ป้องกันแรงกระแทกและกดทับ
แผ่นกันแทงทะลุ: ป้องกันของมีคมเจาะพื้นรองเท้า
Antistatic: ค่าความต้านไฟฟ้า 100 kΩ – 1,000,000 kΩ

3. ประเภท แบบ และชนิด

ประเภท (ตามคุณสมบัติพื้นรองเท้า)
- S: ธรรมดา
- P: กันแทงทะลุ
- A: ต้านไฟฟ้าสถิต
- PA: กันแทงทะลุ + ต้านไฟฟ้าสถิต
แบบ (ตามทรง): หุ้มส้น, หุ้มข้อ, ครึ่งแข้ง, เต็มแข้ง, เต็มขา

ชนิด (ตามวัสดุ): หนังแท้ / วัสดุเทียมหนัง

4. ขนาดและมิติ

ขนาดยึดระบบ อังกฤษ (UK) และ ระบบอเมริกา (US) คลาดเคลื่อนไม่เกิน +- 2 mm ระบบยุโรป (EUR) คลาดเคลื่อนไม่เกิน +- 3 mm.
หนังส่วนบนต้องมีความหนาตามเกณฑ์
พื้นรองเท้าด้านนอกหนา ≥4 สำหรับรองเท้ามีดอก และ ≥6 mm. สำหรับรองเท้าไม่มีดอก, ดอกยางสูง ≥2.5 mm
บัวหัวต้องมีขนาดและตำแหน่งตามที่กำหนด

ระยะระหว่างขอบแผ่นกันเจาะทะลุกับขอบพื้นรองเท้าด้าน (X) ในต้องไม่เกิน 6.5 mm. ระยะระหว่างขอบแผ่นกันเจาะทะลุกับขอบพื้นรองเท้าเฉพาะส้นรองเท้า (Y) ต้องไม่เกิน 17 mm.

5. วัสดุและการทำ

หนังแท้: ต้องมีคุณสมบัติแรงดึง ≥15 N/mm², ทนฉีกขาด ≥120 N, pH ≥3.2, Cr(VI) ≤3 mg/kg
วัสดุเทียมหนัง: ต้องทนแรงพับ ≥150,000 ครั้ง
ซับใน: ทนฉีกขาดหนังแท้ ≥ 30 N หนังเทียม ≥15 N
พื้นรองเท้าด้านนอก: ทนฉีกขาด ≥5 สำหรับวัสดุความหนาแน่นไม่เกิน 0.9 g/cm3 และ ≥8 kN/m สำหรับวัสดุความหนาแน่นเกิน 0.9 g/cm3, ทนขัดสี, ทนน้ำมัน, ทนการพับงอ
บัวหัว: ทนการกัดกร่อน (เฉพาะหัวบัวโลหะ), ทนแรงกระแทก 200 J และแรงกด 15 kN
แผ่นกันแทงทะลุ: ต้องทนแรง ≥1,100 N
การเย็บ/การประกอบ: ต้องแข็งแรง สวยงาม ไม่บิดเบี้ยว ฝีเข็มหนังส่วนบนรองเท้า ต้องไม่น้อยกว่า 3 ฝีเข็มต่อ 10 mm.

6. คุณลักษณะที่ต้องการ

งานตัดเย็บประณีต
ดอกยางสม่ำเสมอ
โลหะไม่เป็นสนิม
แผ่นกันทะลุอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม
ประเภทต้านไฟฟ้าสถิตต้องทดสอบค่าความต้านไฟฟ้าเฉลี่ย 100 kΩ – 1,000,000 kΩ
กรณีมีซิป ต้องเป็นไปตาม มอก 199

7. การบรรจุและฉลาก

ต้องบรรจุในกล่อง/ถุงที่เรียบร้อย
รองเท้าทุกคู่ต้องแสดง: ขนาด, สัญลักษณ์, ชนิด, ผู้ผลิต/เครื่องหมายการค้า
ภาชนะบรรจุต้องมี: ชื่อสินค้า, ขนาด, แบบ, ชนิด, ประเภท, สี, รุ่น, ผู้ผลิต

8. การชักตัวอย่างและทดสอบ

วิธีทดสอบครอบคลุม: การวัดขนาด, การทดสอบแรงดึง, ฉีกขาด, พับงอ, ทนน้ำมัน, ทนการกัดกร่อน, ความต้านไฟฟ้าสถิต, slip resistance ฯลฯ (อ้างอิงตามมาตรฐาน ISO หลายฉบับ เช่น ISO 20344, ISO 20345)

9. การอ้างอิงมาตรฐานสากล

อิงจากมาตรฐาน ISO 20344:2011, ISO 20345:2011 และ ISO อื่นๆ ด้านวัสดุและการทดสอบ
เทียบเท่ามาตรฐาน EN ISO 20345 ของยุโรป

ค่าความต้านทานการลื่น (Slip Resistance) ของรองเท้านิรภัย ตามมาตรฐาน ISO 13287 โดยมีการทดสอบบนพื้นผิวต่างกัน และกำหนดค่าขั้นต่ำดังนี้:

1. พื้นเซรามิก + สารละลายโซเดียมลอริลซัลเฟต

Heel slip (ส้นเท้า): ต้องมีค่าสัมประสิทธิ์ความเสียดทาน ≥ 0.28
Flat slip (พื้นเท้าแบน): ต้องมีค่าสัมประสิทธิ์ความเสียดทาน ≥ 0.32

2. พื้นสแตนเลส + กลีเซอรีน

Heel slip (ส้นเท้า): ต้องมีค่าสัมประสิทธิ์ความเสียดทาน ≥ 0.13
Flat slip (พื้นเท้าแบน): ต้องมีค่าสัมประสิทธิ์ความเสียดทาน ≥ 0.18

✅ สรุป
มอก. 523–2564 เป็นมาตรฐานรองเท้าหนังนิรภัยของไทยที่ปรับปรุงใหม่ให้ทันสมัย สอดคล้องกับ ISO 20345:2011 โดยกำหนดข้อกำหนดด้านวัสดุ โครงสร้าง ขนาด ความแข็งแรง การป้องกันการกระแทก การกันแทงทะลุ ความทนทาน และการทดสอบ เพื่อให้มั่นใจว่ารองเท้านิรภัยมีคุณภาพ ปลอดภัย และเป็นไปตามมาตรฐานสากล

ตารางเปรียบเทียบมาตรฐานรองเท้านิรภัย

มอก. 523–2564 (ไทย) vs ISO 20345:2011 (สากล)

หัวข้อ	มอก. 523–2564	ISO 20345:2011	ความแตกต่าง/หมายเหตุ
ขอบข่าย	ครอบคลุมเฉพาะรองเท้าหนังนิรภัย (หนังแท้/วัสดุเทียมหนัง)	ครอบคลุมรองเท้านิรภัยทุกชนิด ไม่จำกัดเฉพาะหนัง	มอก. จำกัดเฉพาะ leather safety footwear
ประเภท (Type)	– S: ธรรมดา – P: กันแทงทะลุ – A: ต้านไฟฟ้าสถิต – PA: กันแทงทะลุ+ต้านไฟฟ้าสถิต	กำหนดเป็น SB, S1, S2, S3, S4, S5 ตามคุณสมบัติพื้นรองเท้าและการกันน้ำ	ISO ระบุเป็น class/grade ส่วน มอก. ใช้ สัญลักษณ์ย่อ
แบบ (Style)	5 แบบ: หุ้มส้น, หุ้มข้อ, ครึ่งแข้ง, เต็มแข้ง, เต็มขา	ไม่ได้กำหนดตายตัว เน้น functional requirement	มอก. เน้น รูปแบบการใช้งาน
วัสดุหนังส่วนบน	กำหนดความหนา, pH, Cr(VI) ≤3 mg/kg, แรงดึง ≥15 N/mm², ฉีกขาด ≥120 N	มีข้อกำหนดคุณสมบัติหนัง/วัสดุเช่นเดียวกัน (ISO 20344 test methods)	เกณฑ์สอดคล้อง ISO 20344/20345
พื้นรองเท้า (Outsole)	หนา ≥4–6 mm, ดอกยาง ≥2.5 mm, ทนฉีกขาด ≥5–8 kN/m, ทนขัดสี, ทนน้ำมัน	กำหนด slip resistance (SRA, SRB, SRC), ทนขัดสี, ทนน้ำมัน, ทนความร้อน	มอก. มีรายละเอียดค่าตัวเลขคล้าย ISO แต่ เน้นเชิงโครงสร้าง
บัวหัว (Toecap)	ทนแรงกระแทก 200 J, ทนแรงกด 15 kN, ไม่แตกหัก	ทนแรงกระแทก 200 J, ทนแรงกด 15 kN	ตรงกัน (equivalent)
แผ่นกันแทงทะลุ	ต้องทนแรง ≥1,100 N	ต้องทนแรง ≥1,100 N	ตรงกัน
Antistatic	ความต้านทานไฟฟ้า 100 kΩ – 1,000 MΩ	ความต้านทานไฟฟ้า 100 kΩ – 1,000 MΩ	ตรงกัน
Slip Resistance	อ้างอิง ISO 13287:2019 (SRA/SRB/SRC)	ISO 13287:2012 (SRA/SRB/SRC)	มอก. อัปเดตตามเวอร์ชันล่าสุด (2019)
การทดสอบ (Testing)	ระบุวิธีการตาม ISO 20344:2011 + มอก. 160 (หนัง)	ใช้ ISO 20344:2011 เป็น test method	เกณฑ์สอดคล้องกัน
ฉลาก/บรรจุภัณฑ์	ต้องมีขนาด, สัญลักษณ์, ชนิด, ประเภท, รุ่น, ผู้ผลิต	ต้องมีไซส์, สัญลักษณ์, มาตรฐาน, ผู้ผลิต	มอก. เพิ่ม ภาษาไทย บังคับ
การอ้างอิงมาตรฐานอื่น	ISO 20344, ISO 20345, ISO 13287, ISO 4649 ฯลฯ	ISO 20344, ISO 20345 เป็นหลัก	ใกล้เคียงกัน

✅ สรุป

มอก. 523–2564 มีพื้นฐานมาจาก ISO 20345:2011 และ ISO 20344:2011 (test methods)
ข้อกำหนดหลักเช่น บัวหัว 200 J, กดทับ 15 kN, กันแทงทะลุ 1,100 N, Antistatic, Slip resistance → เหมือนกับ ISO
ความแตกต่างคือ มอก. เน้น รองเท้าหนังเท่านั้น, มี สัญลักษณ์เฉพาะ (S, P, A, PA) และบังคับใช้ภาษาไทยในฉลาก

คำถามที่พบบ่อย

Q: รองเท้านิรภัย มอก. ต่างจากรองเท้าเซฟตี้ทั่วไปอย่างไร?

A: รองเท้านิรภัยที่ผ่านมาตรฐาน มอก. 523–2564 ผ่านการทดสอบตามเกณฑ์สากล ทั้งด้านวัสดุ ความแข็งแรง และการป้องกัน จึงมั่นใจได้มากกว่ารองเท้าที่ไม่ได้มาตรฐาน

Q: รองเท้านิรภัยหัวเหล็กจำเป็นสำหรับทุกงานหรือไม่?

A: ไม่จำเป็นเสมอไป งานที่มีความเสี่ยงต่อแรงกระแทก เช่น ก่อสร้าง โรงงานอุตสาหกรรม ควรใช้ แต่ถ้าเป็นงานเบา อาจเลือกแบบที่เน้นกันไฟฟ้าสถิตหรือกันสารเคมีแทน

Q: จะรู้ได้อย่างไรว่ารองเท้าเซฟตี้คู่ที่ซื้อผ่านมาตรฐาน มอก.?

A: ตรวจสอบสัญลักษณ์ มอก. ที่กำกับอยู่บนรองเท้า หรือดูจากใบรับรองมาตรฐานจากผู้ผลิต/ผู้นำเข้า

กำลังมองหา รองเท้าเซฟตี้ที่ได้มาตรฐาน มอก. 523–2564 อยู่หรือไม่ ?
เลือกดูรองเท้า Safety คุณภาพ ที่เหมาะกับงานของคุณได้เลย >> สินค้าทั้งหมด <<
หรือสอบถามขอมูลเพิ่มเติม